Sau khi được chẩn đoán ung thư, rất nhiều bệnh nhân chỉ chủ yếu tập trung vào các vấn đề điều trị bằng hóa trị, xạ trị,… chưa quan tâm đến chế độ chăm sóc dinh dưỡng để nâng cao thể trạng.

Tại sao dinh dưỡng rất quan trọng trong cuộc chiến chống ung thư???

Theo Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư, ở Việt Nam hiện nay, rất nhiều bệnh nhân ung thư không được chăm sóc dinh dưỡng đúng trong suốt thời gian trị bệnh nên đã dẫn đến tình trạng sụt cân, suy dinh dưỡng và suy kiệt trầm trọng hơn. Trong gần 150.000 bệnh nhân ung thư mỗi năm, có khoảng 80% bị sụt cân, 30% chết vì cơ thể suy kiệt trước khi chết vì khối u. Nhiều nghiên cứu trên thế giới cho thấy, chỉ cần sụt 5% cân nặng đã rút ngắn 1/3 thời gian sống của bệnh nhân.Những con số này chứng minh tác động xấu của các thiếu sót trong chăm sóc dinh dưỡng cho bênh nhân ung thư.

Sự can thiệp dinh dưỡng đúng và sớm trong ung thư giúp:

  • Ngăn ngừa hoặc điều chỉnh các thiếu hụt dinh dưỡng, sụt cân, mất khối nạc
  • Đạt được và duy trì thể trọng tối ưu
  • Tăng khả năng dung nạp với điều trị chống u
  • Giảm thiểu các tác dụng phụ ngắn hạn và dài hạn của việc điều trị
  • Giúp hệ miễn dịch chiến đấu với nhiễm trùng
  • Giúp cơ thể hồi phục và làm lành vết thương
  • Cải thiện tiên lượng, tăng khả năng hồi phục
  • Nâng cao chất lượng cuộc sống

Các chất dinh dưỡng thích hợp giúp cơ thể tái tạo lại các tế bào bị hư hỏng, những thực phẩm chống oxy hóa thực sự có thể chống lại các bệnh ung thư. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh một số các thành phần như Maitake D – Fraction của loài nấm Maitake Mushroom (tên khoa học Grifola Fondosa) có tác dụng ức chế phát triển khối u, tăng cường chức năng miễn dịnh – gây cơ chế tự tiêu diệt khối u của cơ thể, giúp người bệnh đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị. Hay hoạt chất curcumin là một chất chống oxi mạnh, tăng cường hủy diệt tế bào ung thư theo chu trình diệt tế bào, giảm thiểu độc tính, giảm nhẹ tác dụng phụ của nhiều phương pháp điều trị cho bệnh nhân.

Đồng thời việc bổ sung một số các thực phẩm có tác dụng chống ung thư, người bệnh cần đảm bảo đủ các chất dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày:

Chất đạm (còn gọi là protein): nguồn cung cấp các acid amin thiết yếu cho cơ thể, một dưỡng chất cần thiết cho cơ thể để sản sinh, sửa chữa và duy trì cơ bắp, đảm bảo miễn dịch Nếu thiếu protein, cơ thể sẽ phá vỡ cơ bắp để lấy các chất cần thiết dẫn đến làm chậm lành vết thương và giảm khả năng chống nhiễm trùng. Viện Ung thư Stanford đề nghị bệnh nhân ung thư nên nhận được khoảng 45 – 60 gram protein mỗi ngày, tức cung cấp đủ protein từ 1.1-1.3g/kg/ngày.

Những nguồn protein tốt gồm thịt nạc, cá, thịt gia cầm, các sản phẩm sữa…Các loại tôm, cua, cá, nhuyễn thể và hải sản cũng là nguồn cung cấp các acid amin và vi chất dinh dưỡng quý giá cho cơ thể.

Các chất bột đường (carbohydrat): cung cấp năng lượng cho các hoạt động chức năng của cơ thể, cấu tạo nên tế bào và mô. Nên chọn các loại ngũ cốc nguyên hạt (gạo, ngô, lúa mì, hạt lúa mạch), các loại củ (khoai tây, khoai lang, khoai sọ, sắn...). Tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa đường đơn, gây nhiều tác hại cho cơ thể, đồng thời các chất phụ gia cho thêm vào thực phẩm trong quá trình chế biến và bảo quản cũng là một trong những nhân tố góp phần làm tăng tỉ lệ bệnh ung thư.

Chất béo (Lipid): Là chất cho giá trị năng lượng cao, giúp hình thành cấu trúc tế bào cơ thể. Tuy nhiên, một chế độ ăn nhiều chất béo sẽ làm tăng nguy cơ bị ung thư ruột già, tiền liệt tuyến, ung thư nội mạc tử cung và ung thư vú. Do đó trong khẩu phần ăn hàng ngày cần phải có một hàm lượng lipid nhất định, trong đó hàm lượng acid béo không no không quá 50% tổng năng lượng.

Người bệnh ung thư nên sử dụng chất béo có trong các loại dầu thực vật như dầu ô liu, dầu canola, và đậu phộng, hoặc dầu cây rum, hướng dương, ngô và hạt lanh, hạn chế sử dụng chất béo từ mỡ động vật.

Khoáng chất và các vitamin: cho phép cơ thể sử dụng năng lượng có trong thức ăn và một lượng lớn vitamin và khoáng chất cũng có thể làm giảm tác dụng của hóa trị liệu hoặc xạ trị liệu. Chẳng hạn, vitamin A có vai trò quan trọng trong việc bảo dưỡng các mô, giúp phục hồi nhanh các thương tổn, gia tăng khả năng miễn dịch. Các chất chống oxy hóa như vitamin C, E, kẽm, folate và một số vitamin khác (vitamin D, K, B6, B12) cũng được khuyến cáo gia tăng trong khẩu phần của bệnh nhân ung thư.

Rau xanh, trái cây là nguồn thực phẩm dồi dào vitamin và kháng chất. Đồng thời là nguồn chất xơ số 1 cho cơ thể. Khẩu phần có nhiều rau xanh, hoa quả trái cây giúp cơ thể sản sinh kiềm, hạn chế sẳn sinh các tế bào ung thư.

Dinh dưỡng tốt sẽ tăng khả năng hồi phục, tăng cường chất lượng cuộc sống và có thể tăng tỷ lệ sống cao. Suy dinh dưỡng sẽ làm tăng tình trạng nhiễm độc của các thuốc điều trị ung thư, giảm khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị.