Theo các chuyên gia về giấc ngủ, để kiểm soát tình trạng mất ngủ, không nên lạm dụng các loại “thuốc ngủ” vì dễ gây nghiện, phụ thuộc thuốc và làm mất cơ chế kiểm soát giấc ngủ tự nhiên. Hiện nay, các thuốc an thần gây ngủ đang được sử dụng phổ biến trong điều trị mất ngủ. Bạn chú ý những gì khi sử dụng các loại thuốc này?

Có 2 nhóm thuốc hay dùng trong điều trị chứng mất ngủ:

Nhóm thuốc Benzodiazepin

Các thuốc điều trị mất ngủ thuộc nhóm Benzodiazepin (seduxen, lexomil…) thường được bác sĩ kê đơn dùng cho những bệnh nhân mắc bệnh mất ngủ hay gặp các vấn đề lo âu.

Ưu điểm: thuốc có tác dụng nhanh, tạo giấc ngủ

Nhược điểm: Thuốc dễ gây nghiện, nếu dùng quá lâu sẽ dẫn đến tình trạng lệ thuộc thuốc. Thời gian bán thải kéo dài từ 2 – 4 ngày khiến cơ thể mệt mỏi, gây tích tụ độc hại trong cơ thể, nhiều tác dụng phụ không mong muốn, dễ phát sinh “hiệu ứng nôn nao” và làm gia tăng bệnh trầm cảm.

Nhóm Nonbenzodiazepin

Đây là nhóm thuốc non – benzodiazepin (như Phamzopic) được sản xuất theo công thức mới, chỉ có tác dụng gây buồn ngủ.

Ưu điểm: Hiệu quả cao, ít tác dụng phụ hơn so với nhóm benzodiazepin. Thuốc điều trị mất ngủ thuộc nhóm này có cơ chế gắn chọn lọc vào thụ thể alpha của GABA (Gamma Amino Butyric Acid – là chất ức chế hoạt động của thần kinh trung ương) nên không ảnh hưởng đến giấc ngủ REM, không làm cơ thể mệt mỏi khi thức dậy. Thời gian bán thải chỉ 5 giờ đồng hồ nên thuốc ít tác dụng phụ và không gây lệ thuộc như nhóm Benzodiazepin.
Có thể dùng trong 2- 6 tuần (theo FD) hay 4 tuần (theo Australia)

Nhược điểm: Thuốc ngủ mới nonbezodiazepin cũng gây ra trạng thái "quá thoải mái" và bị  lạm dụng như ma túy,  gây ra "hội chứng lệ thuộc thuốc". Nếu dùng lâu dài mà đột ngột ngừng thì bị các phản ứng nghịch thường như mê sảng, co giật hay các triệu chứng nghiêm trọng khác

Làm thế nào để tránh gặp phải các tác dụng phụ của thuốc:

Để hạn chế các tác dụng phụ của thuốc khi điều trị mất ngủ, bạn nên bắt đầu bằng các biện pháp an toàn:

-          Tìm ra và loại bỏ nguyên nhân gây mất ngủ (  do điều kiện xã hội, môi trường, công việc… nguyên nhân bệnh lý)

-          Tránh các yếu tố khích thích gây mất ngủ: thuốc lá, chè, café,…bất đầu với một số biện pháp an thần gây ngủ có tính chất sinh lý: yoga, thể dục thể chất nhẹ nhàng…

-          Khi muốn dùng các thuốc an thần gây ngủ, nên đi khám chuyên khoa và theo hướng dẫn của bác sĩ.

-          Lựa chọn các thuốc ít gây các tác dụng phụ nhất và thích hợp cho mỗi người.