Sốt siêu vi: Triệu chứng, biến chứng, điều trị và phòng ngừa

Sốt siêu vi là tình trạng nhiễm virus thường gặp, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi với các biểu hiện như sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ thể hoặc các triệu chứng hô hấp, tiêu hóa. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ triệu chứng, biến chứng, cách điều trị và các biện pháp phòng ngừa sốt siêu vi hiệu quả. 

Tổng quan về bệnh sốt siêu vi

Sốt siêu vi (hay sốt virus) là tình trạng sốt cấp tính xảy ra khi cơ thể nhiễm virus. Đây là biểu hiện thường gặp của nhiều bệnh do virus gây ra, với mức độ sốt có thể khác nhau tùy thuộc vào từng loại virus và phản ứng miễn dịch của mỗi người.

Hiện nay, có nhiều loại virus có thể gây sốt siêu vi như Enterovirus, Adenovirus hay Rhinovirus. Phần lớn các trường hợp sẽ cải thiện sau khoảng 4 - 5 ngày khi hệ miễn dịch kiểm soát được virus. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn tiến nặng và cần được thăm khám, điều trị kịp thời để hạn chế biến chứng.

Virus gây sốt siêu vi thường hoạt động mạnh trong thời điểm thay đổi thời tiết (Nguồn: Sưu tầm)

Sốt siêu vi lây truyền qua những con đường nào?

Virus gây sốt siêu vi có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau, tùy thuộc vào từng loại virus. Một số đường lây phổ biến gồm:

• Qua đường hô hấp: Virus có thể phát tán qua các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, sau đó xâm nhập vào cơ thể người khỏe mạnh.

• Qua đường tiêu hóa: Sử dụng thực phẩm hoặc nước uống nhiễm virus có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

• Qua côn trùng hoặc động vật mang mầm bệnh: Một số virus có thể lây truyền qua vết cắn của muỗi, côn trùng hoặc động vật nhiễm bệnh.

• Qua đường máu: Một số trường hợp có thể lây nhiễm khi truyền máu từ người mang virus hoặc tiếp xúc trực tiếp với nguồn máu nhiễm bệnh.

Những đối tượng có nguy cơ mắc sốt siêu vi cao

Sốt siêu vi có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên một số đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn, bao gồm:

• Người tiếp xúc gần hoặc sinh hoạt cùng người mắc bệnh.

• Người sinh sống, làm việc hoặc du lịch đến khu vực đang có dịch.

• Người thường xuyên tiếp xúc với động vật nhiễm bệnh hoặc tham gia giết mổ động vật.

• Người có quan hệ tình dục không an toàn hoặc dùng chung kim tiêm.

• Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy giảm.

Bất kì ai cũng có nguy cơ mắc phải sốt siêu vi (Nguồn: Sưu tầm)

Biến chứng của sốt siêu vi cần lưu ý

Phần lớn các trường hợp sốt siêu vi sẽ cải thiện sau khoảng 1 - 2 tuần nếu được chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, ở một số người bệnh, đặc biệt là những đối tượng có sức đề kháng yếu, bệnh có thể gây ra các biến chứng như mất nước, co giật, rối loạn ý thức, suy hô hấp, suy thận, suy gan, suy đa cơ quan hoặc nhiễm trùng huyết.

Nếu người bệnh sốt cao kéo dài, xuất hiện co giật, khó thở, lừ đừ hoặc các triệu chứng bất thường khác, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Triệu chứng sốt siêu vi thường gặp

Sau khi virus xâm nhập vào cơ thể, các triệu chứng sốt siêu vi thường xuất hiện sau khoảng 16 - 48 giờ. Người bệnh có thể sốt từ 37,2°C đến trên 39°C, tùy thuộc vào loại virus và khả năng đáp ứng của từng cơ thể. Phần lớn các trường hợp sẽ cải thiện sau khoảng 3 - 4 ngày, tuy nhiên một số trường hợp có thể kéo dài hơn.

Các triệu chứng thường gặp của sốt siêu vi bao gồm:

• Sốt: Có thể sốt nhẹ hoặc sốt cao, kèm theo ớn lạnh, đổ mồ hôi.

• Triệu chứng toàn thân: Mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, đau nhức cơ và khớp, cảm giác suy nhược, chán ăn.

• Triệu chứng đường hô hấp: Ho, hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹt mũi, viêm họng, đau amidan hoặc khó thở.

• Triệu chứng tiêu hóa: Buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc các rối loạn tiêu hóa khác.

• Triệu chứng khác: Đỏ mắt, nóng rát mắt, phát ban, viêm da, sưng mặt hoặc mất nước.

Mặc dù đa số trường hợp sốt siêu vi có diễn tiến lành tính, người bệnh cần đến cơ sở y tế nếu sốt trên 39°C (hoặc trên 38°C ở trẻ em), sốt kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, cứng cổ, nhạy cảm với ánh sáng, khó thở, rối loạn tri giác hoặc các biểu hiện bất thường khác.

Sốt, mệt mỏi, đau đầu, ho, sổ mũi... là những triệu chứng thường gặp của sốt siêu vi (Nguồn: Sưu tầm) 

Các phương pháp chẩn đoán sốt siêu vi

Việc chẩn đoán sốt siêu vi không thể chỉ dựa vào các triệu chứng lâm sàng vì nhiều bệnh do virus và vi khuẩn có biểu hiện tương tự nhau. Do đó, bác sĩ cần kết hợp thăm khám và chỉ định các xét nghiệm phù hợp để xác định nguyên nhân gây bệnh.

Trong quá trình thăm khám, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, đánh giá các triệu chứng và khám lâm sàng. Đồng thời, người bệnh có thể được chỉ định lấy các mẫu bệnh phẩm như máu, nước tiểu, đờm,... để thực hiện xét nghiệm. Kết quả xét nghiệm giúp phân biệt nhiễm virus với các nguyên nhân khác, đồng thời hỗ trợ xác định tác nhân gây bệnh. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm đặc hiệu, chẳng hạn như test nhanh cúm, để hỗ trợ chẩn đoán.

Cách điều trị sốt siêu vi

Ở đa số trường hợp, sốt siêu vi có diễn tiến tự giới hạn và có thể tự khỏi mà không cần điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chủ yếu nhằm giảm triệu chứng và hỗ trợ người bệnh trong quá trình hồi phục.

Người bệnh nên nghỉ ngơi, uống đủ nước để bù lượng dịch mất do sốt. Khi sốt hoặc đau nhức nhiều, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc hạ sốt hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) để giúp cải thiện triệu chứng.

Kháng sinh không có tác dụng đối với virus, do đó không nên tự ý sử dụng kháng sinh để điều trị sốt siêu vi. Việc dùng kháng sinh không cần thiết không chỉ không mang lại hiệu quả mà còn có thể gây tác dụng không mong muốn và làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Trong một số trường hợp, tùy thuộc vào loại virus gây bệnh và tình trạng của người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus, chẳng hạn để điều trị hoặc phòng ngừa bệnh cúm, đặc biệt trong thời gian dịch bệnh lưu hành.

Biện pháp phòng ngừa sốt siêu vi hiệu quả

Sốt siêu vi có thể được phòng ngừa bằng cách hạn chế nguy cơ tiếp xúc và lây truyền virus trong sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là một số biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh:

Rửa tay thường xuyên và đúng cách

Vệ sinh tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng. Đây là biện pháp đơn giản giúp hạn chế sự lây lan của virus qua bàn tay.

Hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh

Nên giữ khoảng cách phù hợp với người có biểu hiện sốt, ho hoặc các triệu chứng nghi ngờ nhiễm virus. Đồng thời, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi chăm sóc người bệnh để giảm nguy cơ lây nhiễm qua đường hô hấp.

Vệ sinh và khử khuẩn các bề mặt thường xuyên tiếp xúc

Các bề mặt như tay nắm cửa, bàn ghế, điện thoại hoặc vật dụng dùng chung nên được lau chùi bằng dung dịch khử khuẩn phù hợp nhằm giảm nguy cơ tồn lưu và phát tán virus.

Vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên giúp giảm nguy cơ lây lan virus (Nguồn: Sưu tầm)

Đảm bảo an toàn thực phẩm và nguồn nước

Sử dụng thực phẩm được chế biến hợp vệ sinh, ăn chín, uống nước đã đun sôi hoặc được xử lý an toàn để góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm một số loại virus qua đường tiêu hóa. 

Phòng ngừa muỗi đốt 

Một số bệnh do virus như sốt xuất huyết lây truyền qua muỗi. Vì vậy, nên ngủ màn, sử dụng các biện pháp chống muỗi và giữ vệ sinh môi trường sống để hạn chế nơi sinh sản của muỗi.

Tiêm chủng đầy đủ

Chủ động tiêm các loại vắc xin theo khuyến cáo giúp phòng ngừa một số bệnh do virus gây ra, từ đó góp phần giảm nguy cơ mắc sốt siêu vi do các tác nhân có vắc xin phòng ngừa.

Lưu ý: Nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, được tổng hợp từ các nguồn y tế uy tín và không thay thế cho việc tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ sốt siêu vi hoặc các triệu chứng bất thường, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị theo hướng dẫn của nhân viên y tế.