Sốt xuất huyết có lây không? Con đường lây truyền và cách phòng ngừa

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm phổ biến do virus Dengue gây ra và có khả năng bùng phát thành dịch nếu không được kiểm soát. Vậy sốt xuất huyết có lây không, bệnh lây truyền qua những con đường nào và làm sao để hạn chế nguy cơ mắc bệnh? Cùng tìm hiểu cơ chế lây nhiễm cũng như các biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết hiệu quả trong bài viết dưới đây. 

Bệnh sốt xuất huyết có lây không?

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, tuy nhiên bệnh không lây trực tiếp từ người sang người qua tiếp xúc thông thường. Virus chỉ được truyền khi muỗi Aedes (muỗi vằn) đốt người đang mắc sốt xuất huyết hoặc người nhiễm virus Dengue nhưng chưa xuất hiện triệu chứng, sau đó tiếp tục đốt người khỏe mạnh. Lúc này, virus sẽ theo vết đốt của muỗi xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh.

Chính vì cơ chế lây truyền này mà sốt xuất huyết có thể lan rộng trong cộng đồng và bùng phát thành dịch. Đáng lưu ý, trong một ổ dịch không chỉ có những người biểu hiện triệu chứng điển hình mà còn có nhiều trường hợp mang virus Dengue nhưng không có dấu hiệu bệnh. Những người này vẫn có thể trở thành nguồn lây khi bị muỗi đốt rồi truyền virus sang người khác.

Trong mùa dịch, rất khó để xác định ai là người đang mang virus Dengue hoặc liệu khu vực sinh sống có đang tồn tại nguồn bệnh hay không. Vì vậy, mỗi người nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân và gia đình, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ lây lan sốt xuất huyết trong cộng đồng.

Sốt xuất huyết không lây trực tiếp từ người sang người qua tiếp xúc thông thường (Nguồn: Sưu tầm)

>>> Xem thêm: Sốt xuất huyết: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Đặc điểm nhận dạng của muỗi gây truyền nhiễm sốt xuất huyết

Muỗi Aedes, hay còn gọi là muỗi vằn, là tác nhân truyền bệnh sốt xuất huyết. Loài muỗi này có màu đen, trên thân và chân xuất hiện các đốm trắng đặc trưng nên khá dễ nhận biết.

Khi muỗi vằn hút máu người đang mắc sốt xuất huyết hoặc người mang virus Dengue, virus sẽ xâm nhập vào cơ thể muỗi và tiếp tục phát triển trong khoảng một tuần trước khi di chuyển đến tuyến nước bọt. Từ thời điểm này, mỗi lần muỗi đốt người khỏe mạnh đều có thể truyền virus Dengue và làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Đáng lưu ý, một khi đã nhiễm virus, muỗi vằn có khả năng truyền bệnh trong suốt vòng đời của chúng. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ một con muỗi mang mầm bệnh cũng có thể lây virus cho nhiều người khác. Bên cạnh đó, trứng của muỗi Aedes có khả năng chịu khô hạn trong thời gian dài, thậm chí hơn một năm, và vẫn có thể nở thành loăng quăng khi gặp nước. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến sốt xuất huyết vẫn xuất hiện hằng năm và có nguy cơ bùng phát thành dịch.

Nhận biết muỗi Aedes để chủ động phòng ngừa sốt xuất huyết (Nguồn: Sưu tầm)

>>> Xem thêm: Dấu hiệu sốt xuất huyết thường gặp cần nhận biết sớm và cách xử lý.

Một người có thể mắc sốt xuất huyết bao nhiêu lần trong đời?

Nhiều người cho rằng sốt xuất huyết chỉ mắc một lần trong đời, tuy nhiên điều này không đúng. Trên thực tế, virus Dengue có 4 tuýp khác nhau, vì vậy sau khi khỏi bệnh, một người vẫn có khả năng tái nhiễm nếu tiếp xúc với các tuýp virus còn lại. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi người có thể mắc sốt xuất huyết tối đa 4 lần trong đời.

Sau lần mắc đầu tiên, cơ thể chỉ có khả năng miễn dịch với týp virus đã gây bệnh trước đó. Nếu tiếp tục nhiễm một tuýp virus Dengue khác, người bệnh vẫn có nguy cơ mắc sốt xuất huyết thêm nhiều lần nữa.

Đáng lưu ý, những lần mắc sau có thể diễn tiến nặng hơn lần đầu. Nguyên nhân là khi cơ thể đã tồn tại kháng thể của một týp virus và tiếp tục nhiễm một týp khác, các phản ứng miễn dịch có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ xuất huyết thành mạch, cô đặc máu, choáng hoặc trụy mạch.

Do đó, dù đã từng mắc sốt xuất huyết, mỗi người vẫn cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Việc ngủ màn cả ban ngày lẫn ban đêm, thường xuyên thau rửa và loại bỏ các dụng cụ chứa nước đọng trong và xung quanh nhà sẽ góp phần hạn chế muỗi sinh sản và giảm nguy cơ mắc bệnh. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời nhằm hạn chế biến chứng có thể xảy ra.

Cách phòng ngừa lây nhiễm và hạn chế nguy cơ mắc sốt xuất huyết

Để giảm nguy cơ mắc sốt xuất huyết, điều quan trọng nhất là ngăn muỗi đốt và hạn chế điều kiện để muỗi sinh sản. Trong bối cảnh số ca mắc vẫn có xu hướng gia tăng, mỗi gia đình nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh hằng ngày nhằm bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người xung quanh.

Chủ động loại bỏ nơi muỗi sinh sản giúp giảm nguy cơ mắc sốt xuất huyết (Nguồn: Sưu tầm)

>>> Xem thêm: Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em từ khởi phát đến hồi phục.

Các dụng cụ chứa nước như lu, vại cần được che đậy cẩn thận. Đồng thời, nên thường xuyên vệ sinh hồ nước, bình hoa, thùng chứa nước và xử lý sạch các khu vực đọng nước hoặc nơi thoát nước xung quanh nhà để hạn chế môi trường sinh sản của muỗi.

Bên cạnh đó, do muỗi có thể đốt cả ban ngày lẫn ban đêm, mỗi người nên mặc quần áo dài tay và ngủ màn để giảm nguy cơ bị muỗi đốt. Việc lắp đặt lưới chắn tại cửa sổ và cửa ra vào cũng là giải pháp giúp hạn chế muỗi xâm nhập vào không gian sinh hoạt.

Đối với gia đình có phụ nữ mang thai, cần đặc biệt lưu ý khi sử dụng thuốc diệt muỗi. Nên kiểm tra mức độ an toàn của sản phẩm đối với thai phụ, đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng và tuân thủ đúng khoảng thời gian giữa các lần phun. Sau khi xịt thuốc, mọi người nên ra khỏi phòng và đóng kín cửa ít nhất 30 phút, chỉ quay trở lại khi mùi thuốc đã bay hết. Nếu có thể, nên ưu tiên lựa chọn các chế phẩm có nguồn gốc từ thiên nhiên để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Lưu ý: Nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, được tổng hợp từ các nguồn y tế uy tín và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của nhân viên y tế. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và tư vấn kịp thời.